Balat Gezi Yazısı
Balat Gezi Yazısı içeriğimden tüm takipçilerime selamlar 🙂
Bu içeriğimde sizlere, İstanbul’un tarihi semtlerinden Balat’tan bahsedeceğim.
- Balat Gezi Yazısı
- Balat Nerededir? Balat’a Nasıl Gidilir?
- ”Balat” Adının Anlamı
- Balat’ın Tarihi
- Balat Gezilecek Yerler
- Balat Mekan Önerileri
-Balat, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış İstanbul’un en tarihi semtlerindendir.
-Yüzyıllar boyunca Müslüman, Hristiyan ve Yahudi toplumlar burada, bir arada yaşamıştır. Bu özelliğiyle de adeta İstanbul’un bir özeti olmuştur.
Balat Nerededir? Balat’a Nasıl Gidilir?
-Balat, İstanbul’un Avrupa yakasında yer alan Fatih ilçesinin Haliç kıyısında konumlanmış semtidir.
-Balat nüfusu, 11 bin civarındadır ve günümüzde halen farklı toplumlara ev sahipliği yapmaktadır. Balat’a gitmek için Metrobüs’e binip Ayvansaray durağında inip 10-15 dakika yürümelisiniz.
-Buna ek olarak Eminönü’nen tramway ya da otobüslerle de Balat’a gidebilirsiniz.
Balat Adının Anlamı
-Balat’ın kelime anlamı Rumca ”saray” anlamına gelen ”Palaiton’dan” gelmektedir. Bizans döneminde Balat’a çok yakın bir yerde konumlanmış olan ve yüz yıllar boyunca Bizans İmparatorluğuna ikametgahlık yapan Blaherna Sarayı’na çok yakın olmasından dolayı da Balat, bu ismi almıştır.
-Günümüzde, Blaherna Sarayı’ndan çok fazla kalıntı kalmamıştır. Ender kalan kalıntıların başında da ”Tekfur Sarayı” yer almaktadır.
Balat’ın Tarihi
-Balat’ta ilk olarak Ortodoks Hristiyanlar yaşamaktaydı. İstanbul’un fethinden sonraysa bölgeye, Fatih Sultan Mehmet tarafından Müslüman halk yerleştirildi.
-15. yüzyılda ise bölgeye 2. Beyazıt tarafından, Avrupa’dan kaçan Yahudiler yerleştirildi ve bu sayede Balat kozmopolit semt olma özelliğini kazandı.
Balat Gezilecek Yerler
-Balat, tarihinin çok eski olması ve stratejik öneme sahip bir bölge olması nedeniyle farklı uygarlıklar tarafından çok önemli tarihi ve dini yapılara ev sahipliği yapmaktadır.
-Balat, yalnızca ”renkli evlerden ve 3. nesil kahvecilerden oluşan” bir semtten çok daha ötesidir.
-Her şeyden evvel Dünya üzerindeki 250 milyon Ortodoks Hristiyan’ın ruhani merkezi olan Fener Rum Patrikhanesi’ni içerisinde barındıran bir semttir.
-Fener Rum Patrikhanesi demişken, gezilecek yerler listemize ilk olarak buradan başlayalım 🙂
Fener Rum Patrikhanesi
-Fener Rum Patrikhanesi, Aya Yorgi kilisesinin içerisinde yer alan Ortodoks Hristiyanların ruhani merkezidir.
-Katolik Hristianlar için Roma ne ise Ortodoks Hristiyanlar için de Balat, tam olarak odur.
-Fener Rum Patrikhanesi tarih boyunca farklı lokasyonlarda hizmet vermiştir.
-Son olarak 17. yüzyılın başında Aya Yorgi Kilisesi’ne taşındı ve bu tarihten itibaren faaliyetlerini burada sürdürmektedir.
Fener Rum Lisesi
-Kırmızı Mektep olarak da bilinen Fener Rum Lisesi, kırmızı tuğlalı mimamrisi ve görkemli yapısıyla dikkat çekiyor.
-İstanbul’un fethinden sonra kenti terk eden Bizans idarecileri ve zengin Bizanslılar, Fatih Sultan Mehmet’in 1453 yılında yaptığı çağrıyla tekrar kente gelerek özgür bir şekilde yaşamaya devam ettiler.
-Fetihten 1 sene sonra da bu okulu yaptılar ve kendi dillerinde eğitim vererek birçok yönetici ve din adamını bu okulda yetiştirdiler.
-Osmanlı da bu eğitim kurumuna çok geniş olanaklar sağlayarak gelişimine katkıda bulunmuştur.
-Fener Rum Lisesi günümüzde, modern bir lise olarak hizmet vermeye devam etmektedir.
Sveti Stefan Bulgar Kilisesi
-Sveti Stefan Bulgar Kilisesi, Osmanlı’da yaşayan Ortodoks Bulgar Halkı tarafından 19. yüzyılda yaptırılmıştır.
-Osmanlı Bulgarları, uzun yıllar boyunca Fener Rum Patrikhanesine bağlı kaldı.
-Fakat milliyetçilik hareketlerinin tüm Dünya’da yayılmasıyla birlikte Osmanlı Bulgarları da bundan etkilendi ve Fener Rum Patrikhanesinin Yunan etkisine girdiğini belirterek kendilerine özel yeni bir dini merkezin olması gerektiği konusunda Sultan Abdulaziz’e uzun yıllar baskı yaptı.
-Sultan Abdulaziz’in onayından sonra da 1870 yılında bu görkemli yapı inşa edildi.
-500 ton demirle benzersiz bir yapı olarak günümüzde halen hizmet vermektedir.
Ferruh Kethüda Cami
-Ferruh Kethüda Cami, Kanuni Sultan Süleyman’ın sadrazamının kâhyası olan Ferruh Bey tarafından Mimar Sinan’a yaptırılmıştır.
-Dikdörtgen olarak, kesme taştan inşa edilen cami mihrabı baştan aşağıya Tekfur Sarayı imalatı olan değerli çinilerle kaplıdır.
-Bilindiği gibi fetihten sonra Tekfur Sarayı, Osmanlı tarafından farklı amaçlarla kullanılmıştı.
-Son olarak da ”çini üretimi” amacıyla hizmet vermekteydi.
Balat Mekan Önerileri
-Balat, son dönemde 3. nesil kahvecilerin bölgede artmasıyla genç nüfusu içine çeken bir cazibe merkezi haline dönüştürülmüştür.
-Canınız kahve çektiğinde bu mekanlardan herhangi birine oturabilirsiniz.
-Ben, farklı mekanları denediğimde hepsinden memnun kalmıştım ve açıkçası birinin, diğerinden çok daha farklı olduğunu hissetmemiştim. Bu sebeple kahve için özel olarak bir mekan önermeyeceğim.
-Fakat size önereceğim öyle bir mekan var ki, bence Balat’a giden herkesin buraya uğraması şart. O mekan; ”Sevda Gazozcusu”.
-Bu mekan; Türkiye’nin farklı şehirlerinden unutulmaya yüz tutmuş gazozlarını bir araya getirerek kültürel mirasın devamlılığını sağlıyor. Ve tabi semtte gezip sıcaktan bunalanlara ”ferahlık” sağlıyor 🙂
-Balat gezisiyle alakalı bir de Youtube kanalımda paylaştığım gezi videosu bulunuyor.
-Eğer vaktiniz olursa Youtube kanalıma abone olup bu videoyu izlerseniz çok memnun olurum 🙂 Bağlantıyı aşağıya ekliyorum.
Seyahat Blogu 
Yorum bırakın